Veteriner Radyolojide ALARA Prensibi – Uygulama Rehberi

1. Amaç

Radyasyon maruziyetini As Low As Reasonably Achievable (ALARA) prensibine göre, teknik ve pratik olarak mümkün olan en düşük seviyeye indirmek.

2. Temel İlkeler

• Zamanı Azalt – Çekim süresini minimumda tut.

• Mesafeyi Artır – Kaynaktan mümkün olduğunca uzak dur.

• Zırhlama Kullan – Kurşun koruyucu donanımları her zaman giy.

 

3. Uygulama Adımları

 

A. Çekim Öncesi

1. Planlama – Hangi pozisyon, hangi ayarlar, kaç çekim yapılacağı önceden belirlenir. Gereksiz tekrarları önlemek için hasta hazırlığı ve pozisyonlama tam yapılır.
2. Sedasyon/Sabitleme – Mümkünse fiziksel tutma yerine sedasyon veya restrainer cihazları kullanılır.
3. Ekipman Kontrolü – X-ray cihazı ve koruyucu ekipman eksiksiz ve çalışır durumda olmalı.

 

 

B. Çekim Sırasında

Zamanı Azalt – Doğru ayarlarla tek seferde doğru görüntü al.

Mesafeyi Artır – Mümkünse en az 2 metre uzakta dur, uzaktan tetikleme veya bariyer arkasından çekim yap.

Zırhlama Kullan – Minimum 0.5 mm Pb eşdeğerinde koruyucu donanım kullan.

Pozisyon – Radyasyon kaynağına mümkün olduğunca yan veya arka taraftan konumlan.

 

C. Çekim Sonrası

1. Dozimetre Takibi – Her personel kişisel dozimetre kullanmalı, sonuçlar düzenli kontrol edilmeli.
2. Ekipman Bakımı – Koruyucu donanım askıda saklanmalı, yılda en az bir kez radyografik test yapılmalı.
3. Kayıt ve Eğitim – Çekimler, dozlar ve olay raporları kayıt altına alınmalı, yılda en az bir kez radyasyon güvenliği eğitimi verilmeli.

 

4. Sorumluluklar

• Radyasyon Güvenlik Sorumlusu (RGS) atanmalı.
• RGS, ALARA uygulamalarını takip etmeli ve eğitimleri yürütmeli.
• Tüm personel prosedürlere uymakla yükümlüdür.

 

5. Alara Hatırlatma Tablosu

İlke	Örnek Uygulama
Zaman	Tek seferde doğru çekim
Mesafe	2 m mesafe, uzaktan tetikleme
Zırhlama	Kurşun önlük, eldiven, tiroid kalkanı, bariyer